# فیلترینگ جدید واتساپ و اینستاگرام ## خلاصه خبر از صبح روز ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶، دسترسی به واتساپ و اینستاگرام بدون VPN در سراسر ایران قطع شده است. سازمان فناوری اطلاعات هنوز بیانیه رسمی منتشر نکرده، اما منابع آگاه دلیل را «امنیت ملی» اعلام کردهاند. کاربران ایرانی برای دسترسی به این سرویسها نیازمند استفاده از ابزارهای تغییر IP هستند. این اتفاق همزمان با افزایش شدید قیمت VPN رخ داده و بسیاری از VPNهای رایگان نیز فیلتر شدهاند. ## تحلیل تأثیر | آمار | تأثیر | دلیل | |------|-------|------| | استرس | +۵ | نگرانی از قطع ارتباط با سارا + ناتوانی در دسترسی به اینستاگرام | | خوشبختی | -۳ | تنها سرگرمی اصلی محدود شده | | رابطه با سارا | -۳ | دشوار شدن ارتباط | | انرژی | -۲ | استرس ذهنی و تلاش برای پیدا کردن VPN | | اعتماد به نفس | -۱ | احساس بیقدرتی در برابر تصمیمات بالادستی | ## واکنش کاراکتر آریا ساعت ۹ صبح که بیدار شد، مثل همیشه اول واتساپ را باز کرد. صفحه سیاه ماند. فکر کرد مشکل اینترنتشه. ریاستارت کرد. دوباره باز کرد. سیاه. اینستاگرام را باز کرد — صفحه لود نشد. قلبش تند زد. نه بهخاطر اینستاگرام — بهخاطر سارا. سارا فقط با واتساپ در دسترسه. تماس تلفنی؟ سارا خونهست، خانوادهاش نمیدونن رابطهشونو. پیامک؟ خطرناکه. فکر کرد شاید VPN داشته باشه. یکی دو تا VPN رایگان را دانلود کرد — هیچکدام کار نکرد. سرچ کرد «خرید VPN ارزان» — قیمتها سه برابر هفتهی قبل بود. ۵۰، ۶۰، ۷۰ هزار تومان در ماه. از پساندازش فکر کرد: ۲.۸ میلیون تومان. اگر VPN بخره، ۷۰ هزار در ماه. یعنی ۸۴۰ هزار در سال. تقریباً یکسوم پساندازش. روی تخت نشست و فقط نگاه کرد. به دیوار. به پرده. به نور آفتاب که از لای پرده میتابید. به اینکه چقدر همهچیز در این کشور میتونه یکشبه عوض بشه. بدون اینکه کسی بپرسه. بدون اینکه کسی جواب بده. ## تصمیمات مرتبط - آیا باید VPN بخره؟ (هزینهی ۵۰-۷۰ هزار در ماه) - آیا باید شمارهی سارا را داشته باشه تا در مواقع اضطراری تماس بگیره؟ - آیا این فیلترینگ فرصتیه برای کاهش مصرف اینترنت و تمرکز روی پروژه؟ ## منابع - [NetBlocks — Internet Freedom](https://netblocks.org/) - [ISNA — فیلترینگ شبکههای اجتماعی](https://www.isna.ir/)